به گزارش اداره کل روابط عمومی و امور بینالملل کانون، هاجر خاتونقدمی در آیین رونمایی از کتاب «عملیات سری ساختمان ۲۱» با اشاره به اینکه این اثر تنها یک داستان ساده کودکانه نیست، گفت: این کتاب در ظاهر یک رمان طنز و از نمونههای ادبیات آپارتمانی است، اما در لایههای زیرین خود معانی عمیق اجتماعی، فلسفی، روانشناختی و تربیتی را پنهان کرده است.
او در ابتدای سخنانش، خلاصهای از داستان کتاب ارائه کرد و توضیح داد: سه کودک به نامهای اشکان، بهروز و گلرخ در آپارتمان شماره ۲۱ زندگی میکنند و فضای مشاعات ساختمان را مانند حیاط خانههای قدیمی محلِ بازی و شادی خود میدانند. ورود مردی سختگیر که بچهها او را «آقای هندی» صدا میزنند، باعث شکلگیری تقابل میان دنیای کودکانه و مقررات خشک آپارتمانی میشود.
قدمی با بیان اینکه نویسنده بهخوبی مسئله «زیست آپارتمانی» را در داستان بازتاب داده است، افزود: در خانههای قدیمی، حیاط نوعی زیستگاه برای کودکان بود، اما آپارتمانها به اقامتگاه تبدیل شدهاند. در این داستان، کودکان تلاش میکنند فضای سرد آپارتمان را دوباره به زیستگاهی زنده و پویا تبدیل کنند و این تقابل اصلی رمان است.
این منتقد ادبیات کودک و نوجوان، یکی دیگر از ویژگیهای مهم کتاب را پرداختن به مفهوم «گفتوگو میان نظم و آشوب» دانست و گفت: داستان از الگویی شبیه دیالکتیک فلسفی بهره میبرد؛ از یک سو شور و بازیگوشی کودکان قرار دارد و از سوی دیگر قوانین خشک و سختگیرانه. اما با ورود یک تهدید خارجی، یعنی دزد داستان، دو سوی تقابل به همکاری و همدلی میرسند و در نهایت نوعی قرارداد اجتماعی تازه شکل میگیرد.
او ادامه داد: پایان داستان نشان میدهد که نه سختگیری مطلق کارساز است و نه لجبازی کودکانه؛ بلکه راهحل در مدارا، همدلی و رسیدن به تعادل میان قانون و مهربانی است.
قدمی همچنین با اشاره به جنبههای روانشناختی اثر اظهار داشت: نویسنده بهخوبی «روانشناسی مقاومت کودک» را به تصویر کشیده است. کودک ذاتاً بازیگوش، پویا و کنترلناپذیر است و نمیتوان تنها با مقررات خشک او را محدود کرد. بچههای داستان هر بار راه تازهای برای ادامه بازی و زندگی کودکانه خود پیدا میکنند.
او مهمترین ویژگی کتاب را عبور از «اخلاق وظیفهگرا» به سمت «اخلاق فضیلتگرا» دانست و گفت: در این داستان، قوانین حذف نمیشوند اما با روح مدارا، مهربانی و همدلی همراه میشوند. همین موضوع باعث میشود تبعیت از قانون برای شخصیتها به اجبار تبدیل نشود، بلکه به یک توافق انسانی و اجتماعی برسد.
این منتقد در پایان سخنانش از نویسنده کتاب و انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان قدردانی کرد و گفت: این رمان با زبانی ساده و بدون شعارزدگی، مفاهیم عمیق اجتماعی و تربیتی را به کودک منتقل میکند و نمونهای موفق از ادبیات اندیشهورز برای مخاطب کودک و نوجوان است.
آیین رونمایی از کتاب «عملیات سری ساختمان ۲۱» از مجموعه «بچههای آپارتمان» روز ۱۰ خرداد ۱۴۰۵ با حضور حامد علامتی مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، جمعی از نویسندگان، تصویرگران و علاقهمندان حوزه ادبیات کودک و نوجوان در بخش جنبی نمایشگاه کتاب کودک و نوجوان کانون برگزار شد.
