به گزارش اداره کل روابط عمومی و امور بینالملل کانون، در این نشست، سخنرانان با تاکید بر ضرورت پرداختن ادبیات کودک و نوجوان به «زیست نوین» آپارتماننشینی، این اثر را نمونهای موفق از روایت روابط انسانی، مهربانی و همزیستی در زندگی شهری امروز دانستند.
آپارتماننشینی امروز به مهربانی نیاز دارد
حامد علامتی مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در این آیین با اشاره به موضوع کتاب گفت: امروز کودکان و نوجوانان ما وارد یک «زیست نوین» شدهاند؛ زیستی که بخش مهمی از آن در آپارتمانها شکل میگیرد و ادبیات کودک باید بتواند این فضا و مسائلش را روایت کند.
او با اشاره به تغییر سبک زندگی خانوادهها افزود: نویسندگان کودک و نوجوان باید از دل اتفاقهای روزمره آپارتمانها روایت بسازند؛ زیرا هر رفتار و رابطهای در این فضا میتواند به قصهای برای نسل امروز تبدیل شود.
علامتی با اشاره به فضای داستان «عملیات سری ساختمان ۲۱» اظهار داشت: در این کتاب مردی آرام و قانونمدار با همسایههایی پرجنبوجوش روبهرو میشود؛ کودکانی که شلوغی و بازی بخشی از طبیعت آنهاست. ما نباید کودکی را با قانونهای خشک محدود کنیم.
مدیرعامل کانون ادامه داد: خانهای که در آن صدای بازی و شلوغی کودک نباشد، خانهای بیروح است. بچه باید بازی کند، بدود و حتی شیطنت کند. مسئله اصلی این است که در روابط انسانیِ آپارتمانها، مهربانی و گذشت حاکم باشد.
او تاکید کرد: قانون لازم است اما روح حاکم بر زندگی آپارتمانی باید مهربانی باشد. اگر مهربانی، ایثار و مدارا در روابط همسایهها وجود داشته باشد، بسیاری از مشکلات حل میشود و تازه آن وقت آپارتماننشینی برای خانوادهها لذتبخش خواهد شد.
علامتی همچنین از نیلوفر نیکبنیاد نویسنده کتاب و فراز ناصرشریف تصویرگر اثر قدردانی کرد و گفت: تصویرگری در کتاب کودک اهمیت زیادی دارد، چون مخاطب ابتدا تصویر را میبیند و بعد وارد متن میشود و خوشبختانه این اثر در تصویرگری نیز موفق عمل کرده است.
«عملیات سری ساختمان ۲۱» فقط یک داستان کودکانه نیست
هاجرخاتون قدمی منتقد و پژوهشگر حوزه کودک و نوجوان نیز در این آیین، «عملیات سری ساختمان ۲۱» را اثری فراتر از یک داستان ساده کودکانه دانست و گفت: این رمان علاوه بر فضای طنز و سرگرمکننده، حامل مفاهیم مهم جامعهشناختی، روانشناختی و فلسفی است.
او با توضیح داستان کتاب گفت: سه کودک بازیگوشِ ساکن ساختمان ۲۱، مشاعات آپارتمان را بهجای حیاط خانههای قدیمی برای بازی انتخاب میکنند اما با مردی قانونمدار به نام «آقای هندی» روبهرو میشوند که تحمل شلوغی آنها را ندارد و مدام قوانین سختگیرانه وضع میکند.
قدمی افزود: نقطه اوج داستان زمانی شکل میگیرد که یک دزد وارد ساختمان میشود و همان کودکانی که پیشتر عامل بینظمی به نظر میرسیدند، با همکاری هم موفق به دستگیری دزد میشوند و در نهایت رابطهای تازه میان بچهها و آقای هندی شکل میگیرد.
این منتقد ادبی با اشاره به لایههای پنهان اثر گفت: یکی از مهمترین مفاهیم رمان، تقابل میان «زیستگاه» و «اقامتگاه» است. بچهها تلاش میکنند آپارتمان را به فضایی برای زندگی و بازی تبدیل کنند اما آقای هندی میخواهد آن را صرفاً محل سکونت و سکوت نگه دارد.
او ادامه داد: در این داستان، گفتوگویی میان نظم و آشوب شکل میگیرد و در نهایت شخصیتها به یک «قرارداد اجتماعی ارتقایافته» میرسند؛ یعنی نه قانون خشک پیروز میشود و نه لجبازی کودکانه، بلکه مدارا و همدلی راهحل نهایی است.
قدمی همچنین با اشاره به جنبههای روانشناختی اثر اظهار داشت: طبیعت کودک، بازی و پویایی است و نمیتوان با قوانین سخت و بیروح این طبیعت را سرکوب کرد. این رمان به زیبایی مفهوم مقاومت کودک در برابر محدودیتهای خشک را نشان میدهد.
او در پایان تاکید کرد: «عملیات سری ساختمان ۲۱» از اخلاق وظیفهگرا عبور میکند و به سمت اخلاق فضیلتگرا میرود؛ جایی که قانون با مدارا، همدلی و درک متقابل همراه میشود و همین مسئله اثر را ارزشمند کرده است.
این مجموعه میتواند جریانساز شود
محمدرضا کریمیصارمی معاون تولید کانون نیز در این مراسم با اشاره به مجموعه «بچههای آپارتمان» گفت: این مجموعه فرصتی مهم برای ادبیات کودک و نوجوان امروز است؛ آثاری که با مسائل و سبک زندگی امروز کودکان ارتباط مستقیم دارند.
او با بیان اینکه تاکنون چهار جلد از این مجموعه رونمایی شده است، افزود: سه جلد دیگر نیز آماده انتشار است و این مجموعه میتواند به یک جریان در ادبیات کودک و نوجوان تبدیل شود.
کریمیصارمی با تاکید بر ظرفیت بالای این آثار برای ارتباط با مخاطب گفت: این کتابها فقط برای ماندن در قفسه تولید نشدهاند، بلکه باید «حال» شوند؛ یعنی کودکان و نوجوانان بتوانند آنها را در زندگی روزمره لمس کنند.
او پیشنهاد داد برای گسترش این مجموعه، پویشهایی با محور تجربههای کودکان از زندگی آپارتمانی طراحی شود تا خود بچهها نیز در ادامه روایتها مشارکت داشته باشند.
معاون تولید کانون در پایان اظهار داشت: اگر این جریان ادامه پیدا کند، در سالهای آینده شاهد تولید آثار مشابه بیشتری در حوزه ادبیات آپارتمانی کودک و نوجوان خواهیم بود؛ اتفاقی که میتواند به شکلگیری یک جریان تازه در ادبیات کودک کمک کند.
پرداختن به تجربههای زیستی از ضرورتهای ادبیات کودک و نوجوان است
عباس محمددینی مدیرکل نظارت بر انتشارات کانون نیز در این مراسم با اشاره به برنامههای بخش جنبی نمایشگاه و رونماییهای کتاب گفت: تلاش شده است برنامههای رونمایی در زمان کوتاهتری برگزار شود تا مخاطبان بتوانند در فرصت مناسبتری با آثار تازه آشنا شوند.
مدیرکل نظارت بر انتشارات کانون با اشاره به مجموعه «بچههای آپارتمان» نیز اظهار داشت: پرداختن به مسائل و تجربههای زیستی نسل امروز، یکی از ضرورتهای ادبیات کودک و نوجوان است و آثاری از این دست میتوانند ارتباط بیشتری با مخاطبان برقرار کنند.
او تاکید کرد: کانون تلاش میکند در کنار تولید آثار ادبی، زمینه شکلگیری جریانهای تازه در ادبیات کودک و نوجوان را نیز فراهم کند؛ جریانی که هم به نیازهای نسل امروز توجه داشته باشد و هم از کیفیت ادبی برخوردار باشد.
بچههای آپارتمان با محوریت خانواده و مهرورزی شکل گرفت
مژگان بابامرندی، نویسنده، در آیین رونمایی از کتاب «عملیات سری ساختمان ۲۱» با اشاره به شکلگیری این طرح گفت: کارگروه «بچههای آپارتمان» با محوریت خانواده و ترویج عشق و مهرورزی در کانون خانواده شکل گرفته است.
به گفته او، این مجموعه یکی از چند کارگروه فعال در این طرح است که هر کدام با موضوعهای متفاوت فعالیت میکنند.
بابامرندی افزود: نخستین اثر منتشرشده در این کارگروه، کتاب «عملیات سری ساختمان ۲۱» به قلم نیلوفر نیکبنیاد است.
نمایشگاه کتاب کودک و نوجوان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان تا ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ در مرکز آفرینشهای فرهنگی هنری کانون واقع در خیابان حجاب تهران ادامه دارد.
