در روزهایی که فضای مرکز آفرینشهای فرهنگی هنری کانون از صبح تا شب میزبان خانوادهها و علاقهمندان کتاب بود، صدای قصهگویی، گفتوگوی نویسندگان با مخاطبان، خنده کودکان در تماشاخانه سیار، رونمایی کتابها، جشن امضاها و هیجان ورق زدن کتابهای تازه، حالوهوایی متفاوت به خیابان حجاب داده بود؛ حالوهوایی که بیش از هر چیز یادآور زنده بودن فرهنگ مطالعه در میان نسل کودک و نوجوان بود.
نمایشگاهی فراتر از فروش کتاب
اگرچه بخش فروش و حضور بیش از ۷۰ ناشر کودک و نوجوان یکی از مهمترین بخشهای نمایشگاه بود، اما آنچه این رویداد را متفاوت میکرد، جریان زنده فرهنگی بود که در بخشهای جنبی نمایشگاه شکل گرفت؛ جایی که هر روز نشستها، رونماییها، گفتوگوهای تخصصی و برنامههای هنری، نمایشگاه را به یک رویداد فرهنگی پویا تبدیل میکرد.
در روزهای برگزاری نمایشگاه، دهها نویسنده، شاعر، تصویرگر، منتقد و فعال حوزه ادبیات کودک در کنار مخاطبان حاضر شدند و درباره کتاب، قصه، تصویرگری، زیست کودک امروز و آینده ادبیات کودک و نوجوان سخن گفتند.
رونمایی از کتابهایی چون «این آپارتمان روح ندارد»، «عملیات سری ساختمان ۲۱»، «بزغالهی عینکی»، «از این دست» مجموعه ۲۰ جلدی «گنج قصهها» و دیگر آثار تازه کانون، تنها معرفی چند کتاب نبود؛ بلکه هر کدام بهانهای شد برای گفتوگو درباره جهان کودکی، تغییر سبک زندگی، نقش ادبیات در تربیت نسل جدید و اهمیت خیال و قصه در زندگی امروز.
قصههایی که از دل زندگی امروز میآیند
یکی از موضوعهایی که در نشستهای تخصصی نمایشگاه بارها مورد توجه قرار گرفت، پرداختن ادبیات کودک به «زیست نوین» کودکان و نوجوانان بود؛ از آپارتماننشینی و روابط همسایگی گرفته تا دغدغههای نسل امروز و شیوه مواجهه کودکان با جهان پیرامون.
در نشست رونمایی کتاب «عملیات سری ساختمان ۲۱»، سخنرانان از ضرورت حضور مهربانی، مدارا و همدلی در زندگی آپارتمانی گفتند و تاکید کردند ادبیات کودک میتواند به زبان داستان، شیوه زیستن در جهان امروز را به نسل جدید آموزش دهد.
از سوی دیگر، در رونمایی «بزغالهی عینکی»، جهان خیالانگیز اشیا و بازیهای زبانی محمدرضا شمس مورد توجه قرار گرفت؛ کتابی که نشان داد ادبیات کودک هنوز هم میتواند با سادهترین عناصر، جهان کودک را سرشار از تخیل و لذت کند.
کودکان؛ مهمترین مهمانان نمایشگاه
شاید مهمترین تصویر این روزهای نمایشگاه، کودکانی بودند که با دستهای کوچک اما مشتاق، کتابها را ورق میزدند، برای گرفتن امضا کنار نویسندگان صف میکشیدند و با شوق در برنامههای قصهگویی و نمایش شرکت میکردند.
بخش جنبی نمایشگاه تنها به نشستها و رونمایی کتاب محدود نبود. اکران فیلمهای سینمایی و انیمیشنهای اقتباسی و کتابمحور کانون، یکی از بخشهای پرمخاطب این رویداد بود که کودکان و خانوادهها استقبال گستردهای از آن کردند.
اجرای برنامه زنده تلویزیونی «کتاب شیرین» فضای نمایشگاه را برای کودکان گرمتر و صمیمیتر کرده بود؛ برنامههایی که با تلفیق قصه، نمایش، بازی و گفتوگو تلاش داشتند کودکان را بیش از پیش به دنیای کتاب نزدیک کنند.
در کنار این برنامهها، اجرای نمایشهای شاد و کتابمحور در تماشاخانه سیار کانون و برنامههای قصهگویی، نمایشگاه را به فضایی زنده و پرتحرک برای کودکان تبدیل کرده بود.
در این میان، حضور خانوادهها نیز چشمگیر بود؛ پدرها و مادرهایی که در کنار فرزندانشان کتاب انتخاب میکردند، درباره قصهها گفتوگو میکردند و ساعتها در فضای نمایشگاه قدم میزدند.
جایی برای دیدار نسلها
نمایشگاه امسال فقط محل دیدار مخاطبان با کتاب نبود؛ بلکه فرصتی برای کنار هم قرار گرفتن نسلهای مختلف ادبیات کودک و نوجوان بود. نویسندگانی که سالها پیش با آثارشان خاطره ساخته بودند، این بار در کنار نسل جدید مخاطبان حضور پیدا کردند.
محمدرضا شمس، محمد میرکیانی و دیگر نویسندگان حاضر در نمایشگاه، نه فقط کتابهایشان، بلکه بخشی از خاطرات کودکی چند نسل را به نمایشگاه آورده بودند؛ خاطراتی که حالا در قالب کتابهای تازه، دوباره به دست کودکان امروز میرسید.
پایان نمایشگاه؛ آغاز قصههای تازه
نمایشگاه کتاب کودک و نوجوان کانون عصر سهشنبه ۱۲ خرداد، ساعت ۲۱ به کار خود پایان داد؛ اما قصههایی که در این چند روز میان کتابها، سالنها، گفتوگوها و خندههای کودکان شکل گرفت، همچنان ادامه دارد.
شاید مهمترین دستاورد این نمایشگاه، یادآوری دوباره این حقیقت بود که هنوز هم میتوان با قصه، کودک را به جهان خیال برد؛ هنوز هم کتاب میتواند خانوادهها را دور هم جمع کند و هنوز هم ادبیات کودک، یکی از زندهترین و امیدبخشترین راههای ساختن آینده است.
