معرفی جوایز

جایزه بین المللی کتاب کودک «آسترید لیندگرن»

جایزه یادبود آسترید لیندگرن از سال 2002 شروع به کار کرد. این جایزه را دولت سوئد با درگذشت خانم لیندگرن 94 ساله برای گرامی داشت خاطره او بنا نهاد. این جایزه به یک اثر خاص داده نمی شود بلکه به کلیه آثار و موفقیت های ادبی کسب شده در طول زندگی فرد توجه دارد. جایزه یادبود آسترید لیندگرن جایزه ادبی است که نه تنها به نویسندگان و تصویرگران داده می شود، بلکه قصه گویا، مروجان و نهادهای حوزه ادبیات کودکان و ترویج کتابخوانی نیز می توانند به آن دست یابند. این جایزه، سالانه به یک یا چند هنرمند، صرف نظر از زبان و ملیت آن ها اعطا می شود؛ اما آثاری که این هنرمندان خلق کرده اند باید دارای آن کیفیت بالای هنری و ارزش های انسانی باشند که آسترید لیندگرن آن ها را باور داشت. پورشعبانی، مینا (1394). جوایز بین المللی کتاب کودک، «جایزه آسترید لیندگرن». فصلنامه نقد کتاب کودک و نوجوان، 6، 207-214.

جایزه بین المللی کتاب کودک: نمایشگاه بولونیا

جایزه بولونیا به منظور تشویق ناشران و تصویرگران جهان برای خلق آثاری با کیفیت بالا ایجاد شد، و در حال حاضر یکی از معتبرترین جوایز تصویرگری کودک در جهان به شمار می آید. این جایزه در سال 1964 به جایزه راگازی بولونیا تغییر یافت. این جایزه در چهار بخش برگزار می شود. بخش داستان: جایزه ای است که به بهترین کتاب در گونه تخیلی، قصه، داستان کوتاه و داستان پریان داده می شود. بخش غیرداستان: جایزه ای است که به کتاب غیر داستانی در همه علوم بشری که به رشد و آموزش کودکان کمک می کند داده می شود. بخش افق های تازه: جایزه ای است که به نشر کتاب در کشورهای در حال توسعه داده می شود. این جایزه با تأکید بر خلاقیت در تصویرگری کتاب های کودک و نوجوان به ناشر فعال در این حوزه تعلق می گیرد. بخش اپرا پریما: جایزه ای است که به نویسندگان و تصویرگران تازه کار و ناشرانی که این استعدادها را شناخته اند داده می شود. پورشعبانی، مینا (1393). جوایز بین المللی کتاب کودک: نمایشگاه بولونیا، شماره 3 و 4، 184-179.

جایزه ادبی پروین اعتصامی

جایزه ادبی پروین اعتصامی، جایزه‌ای است ادبی که به صورت دو سالانه به آثار انتشار یافته در زمینه ادبیات داستانی به زبان فارسی در ایران توسط خانه کتاب ایران که نهادی مستقل، غیردولتی و غیرانتفاعی است، اعطا می‌شود. این جایزه با هدف بزرگداشت مقام و شخصیت شاعر نامدار ایران پروین اعتصامی، رشد و اعتلای خلاقیت‌ها و آفرینش‌های ادبی بانوان، ترویج و تقویت زبان فارسی در خارج از کشور، ایجاد پیوند بین ادبیات ملل به ویژه در حوزه جهان اسلام، معرفی چهره‌های شاخص زنان ادیب و پژوهنده و تقدیر از زنان در عرصه زبان و ادب فارسی همه ساله در سالروز تولد پروین اعتصامی برگزار می‌شود. (برگرفته از سایت ویکی پدیا)

جایزه ادبی شهید غنی‌پور

جایزه حبیب غنی‌پور، جایزه‌ای ادبی است که از سال ۱۳۷۶ هر سال در حوزه ادبیات جنگ ایران-عراق برگزار می‌شود. نامگذاری آن به یاد حبیب غنی‌پور از کشته‌شدگان جنگ ایران-عراق است. حبیب غنی پور ضمن تدریس به عنوان معلم درمدرسه و همکاری با مجلات، با انتشار کتاب‌هایی چون «سفر جنوب»، در حوزه ادبی نیز فعالیت‌های خود را ادامه داد. او در عملیاتی در جنگ ایران و عراق به شهادت رسید و جایزه ادبی حبیب غنی‌پور هر سال در همین تاریخ برگزار می‌شود. این جشنواره از حیثیت ادبیات داستانی دفاع می‌کند و آثاری را به جامعه معرفی می‌کند که ادبیات اثر از وجوه مختلف برجسته باشد. این جشنواره اعتقاد دارد که ادبیات‌ داستانی این مرز و بوم می‌تواند با جهانیان و نسل‌های امروز و آینده سخن بگوید و آثاری مورد توجه قرار می‌گیرد که در دنیای امروز حرفی تازه و ارزشمند برای گفتن داشته باشد. (برگرفته از سایت ویکی پدیا)

جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران

جایزه کتاب سال در ایران برای اولین بار با هدف تشویق خادمان دانش و فرهنگ ایران در سال 1334 هجری شمسی اهدا شد. این جایزه به پدیدآورندگان یازده کتاب برگزیده که در سال 1332 منتشر شده بودند، تعلق گرفت. از آن سال به بعد، هر ساله طی فراخوانی از تمام نویسندگان، مترجمان و مؤلفان دعوت می شود تا پنج نسخه از کتاب خود را که در سال گذشته برای اولین بار و به زبان فارسی منتشر شده است، به نشانی دبیرخانه این جایزه ارسال کنند تا توسط هیأت داوران ارزیابی شود. این جایزه تا سال 1356 هـ . ش. در رشته های علوم و فنون، ادبی، علوم انسانی و علوم اجتماعی ـ تربیتی کودکان و نوجوانان به برندگان اهدا می شد. از سال 1356 با افزایش و قوت گرفتن وقایع انقلاب و حرکت های مردمی، اهدای این جایزه به تعویق افتاد و چهار سال بعد در سال 1361 دوباره این موضوع در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مطرح شد و در سال 1362 آیین نامه نحوه انتخاب کتاب سال توسط وزیر وقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تصویب شد. از آن به بعد هر سال در دهه فجر مراسم اهدای جایزۀ کتاب سال برگزار می-شود. اهداف 1. شناسایی و معرفی کتاب های برتر؛ 2. کمک به اعتلای سطح دانش و فرهنگ مکتوب جامعه اسلامی؛ 3. حفظ استقلال و هویت فرهنگی؛ 4. حمایت و تشویق پدیدآورندگان متعهد و متخصص کتاب کشور. (برگرفته ازسایت جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران)

جایزه ادبی من بوکر

جایزه بوکر، که قبلاً جایزه بوکر برای داستان (1969-2001) و جایزه من بوکر (2002-2019) نامیده می‌شد، یک جایزه ادبی است که هر ساله به بهترین اثر داستانی پایدار نوشته شده به زبان انگلیسی که در بریتانیا یا ایرلند منتشر شده باشد، اعطا می‌شود. این جایزه به عنوان یکی از معتبرترین جوایز ادبی در نظر گرفته می‌شود و برنده آن 50،000 پوند و همچنین تبلیغات بین‌المللی دریافت می‌کند که معمولاً منجر به افزایش قابل توجه فروش می‌شود. هنگامی که این جایزه ایجاد شد، فقط رمان‌های نوشته شده توسط شهروندان کشورهای مشترک المنافع، ایرلندی و آفریقای جنوبی (و بعداً زیمبابوه) واجد شرایط دریافت جایزه بودند. در سال 2014، واجد شرایط بودن برای دریافت هر رمان انگلیسی زبان گسترش یافت - تغییری که بحث برانگیز شد. یک هیئت پنج نفره متشکل از نویسندگان، ناشران و روزنامه‌نگاران و همچنین سیاستمداران، بازیگران، هنرمندان و نوازندگان، هر ساله توسط بنیاد جایزه بوکر برای انتخاب کتاب برنده منصوب می‌شود. گبی وود از سال ۲۰۱۵ مدیر اجرایی بنیاد جایزه بوکر بوده است. جایزه بوکر، یک جایزه ادبی معتبر در فرهنگ بریتانیا، با استقبال و شور و شوق در سراسر جهان روبرو می‌شود. منتقدان ادبی خاطرنشان کرده‌اند که انتخاب نویسندگان برای قرار گرفتن در فهرست کوتاه یا نامزد شدن برای "فهرست بلند" نشانه‌ای از تمایز است.

جایزه گنکور

جایزه گنکور (به فرانسوی: Le prix Goncourt) جایزه‌ای در ادبیات فرانسه است که توسط آکادمی گنکور به نویسنده "بهترین و خلاقانه‌ترین اثر نثر سال" اهدا می‌شود. این جایزه به صورت نمادین تنها 10 یورو جایزه دارد، اما منجر به شناخت قابل توجه و فروش کتاب برای نویسنده برنده می‌شود. چهار جایزه دیگر نیز اهدا می‌شود: جایزه گنکور دو پرمیر رومن (رمان اول)، جایزه گنکور دو لا نوول (داستان کوتاه)، جایزه گنکور دو لا پوئسی (شعر) و جایزه گنکور دو لا بیوگرافی (زندگینامه). از میان "شش جایزه بزرگ" ادبی فرانسه، جایزه گنکور شناخته‌شده‌ترین و معتبرترین است. جوایز مهم ادبی دیگر عبارتند از: جایزه بزرگ فرانسوی آکادمی فرانسوی، جایزه فمینا، جایزه رنودو، جایزه بین المللی و جایزه پزشکی.

جایزه نوبل ادبیات

جایزه نوبل ادبیات (به سوئدی: Nobelpriset i litteratur)، یک جایزه ادبی سوئدی است که سالانه به نویسنده‌ای از هر کشوری که به گفته آلفرد نوبل، «در زمینه ادبیات، برجسته‌ترین اثر را در جهتی آرمان‌گرایانه خلق کرده باشد» اهدا می‌شود. اگرچه گاهی اوقات از آثار منفرد به عنوان آثاری قابل توجه یاد می‌شود، اما این جایزه بر اساس مجموعه آثار یک نویسنده به طور کلی تعیین می‌شود. آکادمی سوئد تصمیم می‌گیرد که چه کسی، این جایزه را دریافت کند. آکادمی نام برنده را در اوایل اکتبر اعلام می‌کند. این یکی از پنج جایزه نوبل است که با وصیت آلفرد نوبل در سال 1895 تأسیس شد. ادبیات به طور سنتی جایزه نهایی است که در مراسم اهدای جایزه نوبل اهدا می‌شود. در برخی موارد، این جایزه به سال بعد موکول شده است.

جایزه سالانه کتاب کودک اتصالات

جایزه کتاب کودک اتصالات از سوی شورای کتاب نوجوانان امارات اهدا می شود. این جایزه به طور مساوی بین نویسنده، تصویرگر و ناشر تقسیم می شود. بخشی از این جایزه هم به برنامه ورک شاپ که از سال 2013 با هدف پرورش استعدادهای نسل جدید عربی در زمینه کتاب های کودک و نوجوان و پرورش توانایی های خلاقانه آن ها راه اندازی شده اختصاص خواهد یافت. مدیر کل جایزه اتصالات، با ذکر این نکته که هدف این جایزه تشویق اقدام ها و تلاش های نشرهای عربی در توجه به کتاب کودک و یافتن بازار مناسب آن است گفت: حمایت شرکت اتصالات از این جایزه معتبر در راستای سیاست های پیشگامانه آن در رشد یک جامعه خلاقانه و ارج نهادن به توانایی ها و امکانات بالقوه ی افراد خلاق در دنیای ادبیات کودک جهان عرب است. جامعه عرب سرشار از قابلیت های شایسته برای ورود به عرصه استعدادهای برتر جهانی است. جایزه ادبیات کودک اتصالات را که پس از جایزه استریدلیندگرن گران ترین جایزه ادبیات کودک و نوجوان به شمار می رود، در سال ۲۰۰۹ دختر شیخ امارات متحده عربی با هدف بالا بردن کیفیت کتاب کودک عرب زبان و با پشتیبانی مالی شرکت چندرسانه ای اتصالات بنیان گذاری کرده است. اهدای جایزه سالانه کتاب کودک اتصالات. گاهنامه نقد کتاب کودک و نوجوان، ۷ و ۸، ۲۳۴-۲۳۵.

جایزه ی الکس

جایزه الکس به ده کتاب نوشته شده برای بزرگسالان که جذابیت ویژه‌ای برای نوجوانان ۱۲ تا ۱۸ ساله دارند، اهدا می‌شود. عناوین برنده از میان آثار منتشر شده در سال قبل انتخاب می‌شوند. جایزه الکس برای اولین بار از سال ۱۹۹۸ اهدا شد و در سال ۲۰۰۲ به یک جایزه رسمی انجمن کتابداران آمریکا (ALA) تبدیل شد. این جایزه توسط بنیاد مارگارت ای. ادواردز حمایت مالی می‌شود. ادواردز پیشگام خدمات کتابخانه‌ای نوجوانان بود و سال‌ها در کتابخانه انوک پرات در بالتیمور کار کرد. آثار او در کتابش «باغ زیبا و ازدحام جانوران» شرح داده شده است و در طول سال‌ها، او الهام‌بخش بسیاری از کتابدارانی بوده است که به نوجوانان خدمت می‌کنند. جایزه الکس به نام ادواردز نامگذاری شده است که دوستانش او را «الکس» صدا می‌زدند.

جایزه لاک‌پشت پرنده

لاک‌پشت پرنده فهرستی است از کتاب‌های بر‌تر هر فصل، برای کودکان و نوجوانان ایرانی. این کتاب‌ها را گروهی از منتقدان، کار‌شناسان و نویسندگان کودک و نوجوان، با بررسی ندکتاب‌های هر فصل، انتخاب می‌کنند. افزون بر این هیئت داوران لاک‌پشت پره، کتاب‌های برگزیده‌ی هر سال را نیز انتخاب و به کتاب‌های برگزیده نشان‌های طلایی و نقره‌ای اهدا می‌کنند. کتاب‌ها براساس شیوه‌نامه‌ای مکتوب و با اصول و معیارهایی روشن به فهرست راه می‌یابند و یا موفق به دریافت نشان طلایی یا نقره‌ای می‌شوند. هر سال داوران و سیاست گذارانِ فهرست، بر اساس مقتضیات روز و هم چنین با توجه به دیدگاه‌ها و نقد و بررسی صاحب نظران، این معیارها و ملاک‌ها را بازبینی می‌کنند و آن‌ها را در متنی با عنوان اصول، شیوه‌ی اجرایی و معیارهای فهرست و نشان‌های لاک‌پشت پرنده اعلام می‌کنند. کتاب‌های کودک و نوجوان هر فصل، بر اساس گروه بندی زیر، مورد بررسی قرار می‌گیرند: – ادبیات؛ – علمی و آموزشی؛ – دین و علوم انسانی؛ – هنر و سرگرمی؛ – کتاب‌های زیر پنج سال؛ (برگرفته از سایت لاک پشت پرنده)

جایزه بوستون گلوب - هورن بوک

این جایزه از سال 1967 به منظور تشویق و افتخار بخشیدن به نویسندگان و شاعران وتصویرگران برجسته ترین کتاب های کودک و نوجوان، راه اندازی شد و شامل سه بخش کتاب های داستانی و شعر، کتاب های غیرداستانی و کتاب های تصویری است. در هر بخش یک کتاب برنده می شود و دو کتاب در فهرست افتخار قرار می گیرد. نویسندگان و شاعران و تصویرگران می توانند از هر ملیتی باشند ولی کتاب ها باید در آمریکا چاپ شده باشد. مراسم اهدای جایزه در فصل پاییز همراه با سخنرانی برندگان و نامزدها برگزار می شود. زمانی، فاطمه (1393). معرفی نشریه ادبیات کودک و نوجوان هورن بوک، شماره 3 و 4، 189-185.

جایزه تيودور سیوس گیزل Theodor Seuss Geisel Award

جایزه‌ی تيودور سیوس گیزل به نویسندگان و تصویرگرانی اهدا می‌شود که برجسته‌ترین کتاب را برای نوآموزان به زبان انگلیسی در امریکا منتشر کرده‌اند. آثار برنده‌ی این جایزه هم باید دارای ارزش ادبی و هنری باشند و هم از تخیل و خلاقیت بالایی برخوردار باشند و نوآموزان را به خواندن تشویق کنند. برندگان این جایزه یک مدال برنز دریافت می‌کنند و کتاب برنده در کنفرانس سالانه‌ی انجمن کتابخانه‌های امریکا (ALA) معرفی می‌شود. این جایزه در سال ۲۰۰۴ بنیان‌گذاری شد و از سال ۲۰۰۶ هر ساله اهدا می‌شود. این جایزه به نام تيودور سیوس گیزل معروف به دکتر سئوس، یکی از نویسندگان برجسته‌ی ادبیات کودک امریکا نامگذاری شده است. از سخنان معروف او که بیانگر احترام او به کودکان است این است که «یک انسان، یک انسان است. مهم نیست که چقدر کوچک است». او می‌گفت که کودکان همان چیزی را می‌خواهند که ما می‌خواهیم: خندیدن، به چالش کشیده شدن، سرگرم و شاد شدن. (برگرفته از سایت کتابک)

جایزه بین المللی هانس کریستین اندرسن یا نوبل کوچک

جایزه هانس کریستین اندرسن به نام نویسنده دانمارکی معروف، نامگذاری شده است هر دو سال یکبار از سوی داوران برگزیده ی دفتر بین المللی کتاب برای نسل جوان (IBBY) به بهترین نویسندگان و تصویرگران ادبیات کودک در سراسر جهان اهدا می شود. دفتر بین المللی کتاب برای نسل جوان تا سال 1966 این جایزه را به مجموعه آثار یک نویسنده اهدا می کرد و از این سال به بعد مجموعه آثار یک تصویرگر را نیز در ردیف دریافت جایزه قرار داد. از ایران تا کنون تنها فرشید مثقالی در سال 1353 این جایزه را دریافت کرده است. جایزه اندرسن با دو معیاری که دارد بسیار معروف شده است: یکی مجموعه آثار نویسنده و تصویرگر و دیگری داشتن سهم جاودان در ادبیات کودک. قاضی میرسعید، هلیا (1389). جایزه اندرسن و ایرانی ها. کتاب ماه کودک و نوجوان، 9، 107-111.

جایزه بین المللی «آساهی یا ترویج خواندن»

جایزه آساهی معتبرترین و با ارزش ترین جایزه بین المللی برای ترویج کتاب خواندن است. پشتیبان مالی این جایزه روزنامه ژاپنی آساهی - شیمبون است. هر دو سال یکبار دو گروه یا مؤسسه تحقیقاتی که فعالیت های برجسته، مستمر و ماندگار در اجرای برنامه های ترویج کتاب خوانی و توزیع کتاب برای کودکان و نوجوانان داشته باشند انتخاب می شوند. جایزه از طرف کنگره بین المللی کتاب برای نسل جوان (آی بی بی وای) داده می شود. هدف از این جایزه ترویج و تشویق خواندن در کودکان، نوجوانان، و افراد جوان و ارتقاء سطح خواندن آن ها است. اهمیت این جایزه ابعاد گوناگونی دارد که مهم ترین آن دیده شدن یک برنامه ترویج کتابخوانی در مجامع و فضاهای جهانی است که موضوع ترویج و گسترش کتاب خوانی را در کشورها و منطقه های جغرافیایی به جهت سنجش از جنبه های نوآوری و کارایی دنبال می کند. پورشعبانی، مینا (1395). جوایز بین المللی کتاب کودک، جایزه بین المللی «آساهی یا ترویج خواندن». فصلنامه نقد کتاب کودک و نوجوان، 10، 217-223.

نمایشگاه بین المللی دوسالانه تصویرگری براتیسلاوا (BIB)

نمایشگاه براتیسلاوا عرصه یکی از مهم ترین رقابت های بین المللی تصویرگری کتاب کودک است که اولین بار، در سال 1987 میلادی برگزار گردید. این نمایشگاه حیات خود را با حمایت سازمان یونسکو و سازمان های غیردولتی بین المللی، به ویژه دفتر بین المللی کتاب برای نسل جوان (IBBY) شروع کرد. این نمایشگاه هم چنان واقعه ای منحصر به فرد در دنیا محسوب می شود. سازمان دهندگان نمایشگاه دوسالانه براتیسلاوا از همان آغاز هدف های متعددی را در نظر داشته اند. باید گفت که این هدف ها نه تنها در راستای ایجاد امکانات برای معرفی آثار برتر از کشورهایی دارای فرهنگ غنی در حوزه تصویرگری کتاب کودک است بلکه می کوشد به سایر کشورها هم برای ارائه آثار و نمایش آن ها به کارشناسان و ناشران امکاناتی ارائه دهد. علاوه بر این نمایشگاه کوشیده است توجه به کودکان را در صدر اهداف خود قرار دهد. بهداد، بهاره (1383). نمایشگاه بین المللی دوسالانه تصویرگری براتیسلاوا (IBBY). کتاب ماه کودک و نوجوان، 85، 6-7.

معرفی برگزیدگان جایزه کتاب سال و افتتاح کتابفروشی جیبی امیرکبیر

یکی از مهمترین اتفاقات هفته گذشته برگزاری اختتامیه جایزه کتاب سال بود. همچنین نهادکتابخانه‌های عمومی کشور سهم بالایی را از رخدادهای هفته گذشته به خود اختصاص داد به طوری که سه خبر از گزارش پیش رو مربوط به این نهاد است. در کنار افتتاح کتابفروشی جیبی انتشارات امیرکبیر و تمدید مهلت استفاده از اعتبار خرید از سامانه خرید از کتابفروشی و تمدید فراخوان جشنواره خاتم و تولید ۷۰ درصدی کتب درسی با کاغذ داخلی از دیگر اخباری است که در گزارش این هفته به آن‌ها پرداخته‌ایم.

جایزه Kiriyama مسابقه کتاب برگزیده Pacific Rim

هدف از برگزاری این مسابقه و جایزه Kiriyama معرفی و ترویج کتاب های برجسته ای عنوان کرد که می توانند در ایجاد شناخت و درک بیشتر میان مردمان و ملت های منطقه Pacific Rim و آسیای جنوبی تاثیرگذار باشند. این جایزه بین نویسنده برگزیده بخش داستانی و نویسنده برگزیده بخش غیرداستانی به تساوی تقسیم خواهد شد.