ایاران و بعدها عیاران حلقه ارتباط بین دربار و مردم بودند. با آمدن اسلام برخی از افراد این گروه جایگاه خود را از دست دادند ولی گروه‌های دیگر همچنان به حیات خود ادامه دادند. نهضت شعوبیه هم به عنوان نهضتی روشن اندیش از میان آنها برخاستند. فتوت که از مشخصه های فرهنگی اسلام است از پیوند فرهنگ عیاران پیش از اسلام با برخی ارزش های اسلامی به جامعه معرفی شد. سازمان و نهاد اجتماعی عیاران و اهل فتوت تا انقلاب مشروطه در تشکیلات اجتماعی مردمی همچون سربداران، شاطران، لوطیان و داش مشتی ها تداوم داشت. کتابخانه مرجع تصمیم گرفت با شناسایی منابع مربوط به قصه های عیاری و جمع آوری آنها در نمایشگاه کتاب گامی در راه معرفی بیشتر آنها به مخاطب بردارد. این نمایشگاه امید دارد مخاطب در یک مجموعه تلاش نویسندگان ایرانی را برای بازنمایی عیاری در ادبیات کودک و نوجوان نشان دهد.

نشست تخصصی نشر کتاب کودک در عرصه بین المللی روز سه شنبه پنجم بهمن در کتابخانه مرجع برگزار می شود. در این نشست احمد ذوعلم نماینده آژانس ادبی دایره مینا و پیام ابراهیمی نویسنده کودک با مخاطبان سخن خواهند گفت. نماینده آژانس ادبی دایره مینا درباره چگونگی و روابط ناشران ایرانی با ناشران خارجی برای شما خواهند گفت. پیام ابراهیمی نویسنده صاحب نام کودک هم درباره ویژگی های کتاب موفق برای نشر در عرصه بین المللی خواهند گفت. این نشست افق تازه ای به روی ما خواهد گشود. با شرکت در این نشست اطلاعات تازه اسی درباره امکان های ترجمه و معرفی آثار ایرانی خواهیم داشت. امیدواریم ایران را در عرصه بین الملل با کتاب های خوبش بشناسند.

دوشنبه های کتابخوانی کتابخانه مرجع برای این ماه کتابی درباره زندگی عاطفی نوجوانان را انتخاب کرده است. این کتاب را لیزا دمور نوشته و در گروه نوجهان ترجمه شده است. مهمان این دوشنبه دکتر مرجان سلطانی پناه هستند. ایشانحدود بیست سال به صورت تخصصی در حوزه سلامت روان کودک نوجوان و خانواده فعالیت حرفه ای داشته اند و تمرکز کاریشان روی درک عمیق نیازهای رشدی، هیجانی و رابطه ای کودکان و نوجوانان در بستر خانواده و ارتقای کیفیت روابط والد و فرزند هست.

کتابخانه مرجع کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، بزرگترین آرشیو منابع چاپی ادبیات کودک و نوجوان در ایران، پس از سال‌ها خرید کتاب‌های برجسته‌ی غیرفارسی، به دلیل حضور گسترده پدیدآوران ایرانی در عرصه بین‌المللی، رسالت خود می‌داند تا از این پس، آثار ایرانیان را در حد توان از سراسر جهان گردآوری و مجموعه سازی کند. به دلیل نبود بانک اطلاعاتی معتبر برای شناسایی پدیدآورندگان، ابتدا طی فراخوانی از پدیدآورندگان فرهیخته (تصویرگر، نویسنده، مترجم، ناشر، آژانس‌های ادبی و ... ) دعوت شد تا در صورت امکان نسخه‌ای از اثر خود را به کتابخانه اهدا کرده یا امانت دهند. پس از مدت چهار ماه گفت‌و‌گو با صاحبان اثر، این ایده با اقبال عمومی روبه‌رو شد و با همکاری گسترده‌ی پدیدآورندگان تعداد 300 عنوان کتاب از 40 کشور جهان به کتابخانه‌مرجع کانون رسید که تعداد بیش تر آن اهدایی و بخشی امانی است. کتابخانه مرجع تصمیم گرفت از کلیه آثار رسیده نمایشگاهی برپا کند تا پل ارتباطی را میان پدیدآورندگان فراهم کند و هم با برگزاری نشست‌های علمی برای رشد هر چه بیش‌تر ادبیات کودک و نوجوان قدم بردارد.

سوادتاریخی در کودکان و نوجوانان تنها به از بر کردن نام ها و مکان ها و رویدادها محدود نمی شود بلکه به معنای داشتن تفکر تاریخی و دیدگاه تاریخی است. تا آن ها از این طریق گذشته را به عنوان بخش معناداری از زندگی درک کنند و بدانند که رویدادها تصادفی نیستند. استدلال تاریخی به کودکان کمک می کند شواهد و روایت ها را با یکدیگر مقایسه کنند و در مواجهه با حوادث گذشته دچار قضاوت های شتاب زده نشوند.

عروسک ها در زندگی کودکان هم قصدیت دارند و هم عاملیت. در زندگی بزرگسالان قصدیت از دست می رود اما عاملیت برجاست. بزرگسالانی که برای کودکان و نوجوانان می نویسند چگونه به عروسک نگاه کرده‌اند؟ برای پیدا کردن پاسخ‌هایی به این پرسش کتابخانه مرجع تصمیم گرفت نمایشگاهی از کتاب‌هایی که در آن عروسک‌ها نقشی پررنگ دارند، برپا کند. نمایشگاه نام خود را از یک کتاب درخشان گرفت: عروسک ها هم عاشق می شوند. این کتاب روایتی مردم نگارانه از والدین نویسنده است که در عروسک بومی می سازند و در بوشهر زندگی می کنند. بخشی از کتاب‌های نمایشگاه هم درباره عروسک‌سازی است. البته این کتابها فقط رویکرد آموزشی ندارند بلکه همراه با روایتی ادبی یا آموزشی با مخاطبان ارتباط برقرار می‌کنند. امروزه بر اساس شخصیت کتابها عروسک‌هایی وارد بازار می‌‌شود. بازار هم به اهمیت اشیا و نمادها پی برده است. بیانیه نمایشگاه را با این پرسش به پایان می‌بریم که چرا صنعت و هنر فیلم توانسته عروسک‌هایی را به بازار معرفی کند اما هنوز ادبیات کودک نتوانسته به این حوزه راه پیدا کند؟

در این نشست پیرامون ابعاد مختلف جایزه جهانی براتیسلاوا (BIB) گفتگو خواهد شد. جایزه ی براتیسلاوا یکی از معتبرترین جوایز بین‌المللی در حوزه تصویرسازی کتاب کودک است . تا کنون، تصویرگران ایرانی از جمله علیرضا گلدوزیان، حسن موسوی و نوشین صادقیان مفتخر به دریافت "جایزه بزرگ" این رویداد شده‌اند و هنرمندان دیگری نیز از ایران، در سایر بخش‌های جشنواره، جوایزی را کسب کرده‌اند. امسال کتاب " دختر دال" بازنوشته‌ی احمد اکبرپور و از مجموعه کتاب‌های طوطی (انتشارات فاطمی)، به نمایندگی از ایران و با معرفی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، در این رقابت شرکت کرد و خانم نوشین صادقیان به خاطر تصویرگری این کتاب موفق به کسب جایزه بزرگ سی‌امین دوسالانه تصویرگری براتیسلاوا (2025) شد.حضور پدیدآورندگان و تصویرگران ایرانی در عرصه های بین المللی اهمیت فراوانی دارد و تا کنون موفقیت های جهانی، جایگاه قابل توجهی برای تصویرگران ایرانی به ارمغان آورده است.

در این نشست محمد درویش، پژوهشگر و فعال شناخته شده محیط زیست از خاطره ها، تجربه ها و سال ها تلاش خود در مسیر پاسداری از طبیعت ایران سخن می گوید.

معنای زندگی یا پاسخ به این پرسش که «هدف از زندگی چیست؟»، با اهمیت زندگی و به بیان کلی با مفهومِ وجود و هستی گره خورده است. بسیاری از پرسش‌های دیگر نیز به همین موضوع مربوط است: «چرا ما اینجا هستیم؟»، «اساساً زندگی یعنی چه؟» یا «هدف غائی از هستی و بودن چیست؟». بسته به زمینه‌های فرهنگی و اعتقادی مختلف، پاسخ‌های فراوان و بسیار متفاوتی به این پرسش‌ها داده شده است. کندوکاو در معنای زندگی، گمانه‌زنی‌های فلسفی، علمی، مذهبی و ماوراءالطبیعه‌ای زیادی را در طول تاریخ ایجاد کرده است. مردمان و فرهنگ‌های مختلف در پاسخ به این پرسش، باورهای متفاوتی دارند. معنای زندگی، آن‌طور که ما می‌پنداریم، نشأت‌گرفته از تأملات فلسفی و دینی و پژوهش‌های علمی در مفاهیمی چون «هستی»، «پیوندهای اجتماعی»، «خودآگاهی» و «خوشبختی» است.

اهداف فراخوان: - فراهم سازی بستری شایسته برای تبادل اندیشه ها و آموخته ها؛ - شناسایی و نگهداری مجموعه آثار بی نظیر بهترین نویسندگان، شاعران، تصویرگران؛ - معرفی جریان های فرهنگی مرتبط با حوزه کتاب و تصویرگری؛ مهلت ارسال آثار: پایان هفته سوم آبان ۱۴۰۴ زمان برگزاری نمایشگاه: آذر ۱۴۰۴